بیایید منحنی اینفومدیک را مسطح کنیم

تهیه کننده: شبنم ایزدی، دکترای مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

منبع: وب سایت سازمان جهانی بهداشت

در نتیجه همه گیری کووید-19، بیشتر ما کلمه جدیدی در واژگان خود داریم: اپیدمیولوژی. اپیدمیولوژی شاخه ای از علم پزشکی است که به روشهای انتقال بیماریها و کنترل آنها در جمعیت می پردازد. اکنون وقت آن است که کلمه جدید دیگری را بیاموزیم: اینفومدیولوژی infodemiology.

ما انسانها، موجوداتی کنجکاو و مبتکر هستیم. ما می خواهیم دنیای اطراف خود را بشناسیم و در مورد چالش هایی که با آنها روبرو هستیم و همچنین چگونگی غلبه بر آن چالشها به روز باشیم. یکی از راه های انجام این کار جستجو و به اشتراک گذاری اطلاعات است. حتی دانشمندان در سراسر جهان سخت تلاش می کنند تا پژوهشهای بیشماری را که از زمان ظهور کووید-19 انجام شده است، دنبال کنند.

 

اما این فقط محدود به مطالعات علمی نیست. همچنین ارتباطات رسمی بین دولت ها و موسسات بهداشتی درمانی در سراسر جهان وجود دارد. و در نتیجه، مقالات خبری و نظرات و پیام هایی از طرف وبلاگ نویسان، پادکست ها و تأثیرگذارهای شبکه های اجتماعی وجود دارد. همچنین ممکن است اطلاعاتی را که دوستان و خانواده در شبکه های اجتماعی یا برنامه های پیام رسانی به اشتراک گذاشته اند، مشاهده کنید.

به همه اینها اینفومدیک (infodemic) گفته می شود: حجم بسیار زیادی از اطلاعات مربوط به بیماری همه گیری کووید-19. اینفومدیولوژی عبارت است از مطالعه آن اطلاعات و نحوه مدیریت آن.

بررسی اینفومدیک: نکات مهم برای شناسایی اطلاعات غلط یا اطلاعات نامعتبر.

1- منبع اطلاعات یا خبر را بررسی کنید.

چه کسی اطلاعات را با شما به اشتراک گذاشته و آنها را از کجا آورده است؟ حتی اگر دوستان یا خانواده باشد، باز هم باید منبع آنها را بررسی کنید. برای بررسی حساب های جعلی در شبکه های اجتماعی، به مدت فعال بودن پروفایل ها، تعداد دنبال کنندگان و آخرین پست های آنها نگاه کنید. برای وب سایت ها، صفحات "درباره ما" و "تماس با ما" را بررسی کنید تا به دنبال اطلاعات پس زمینه و جزئیات تماس قانونی باشید.

وقتی صحبت از تصاویر یا فیلم ها می شود، بررسی صحت آنها را در خود به یک عادت تبدیل کنید. برای بررسی صحت تصاویر، می توانید از ابزارهای جستجوی عکس معکوس ارائه شده توسط Google و TinEye استفاده کنید. در مورد فیلم ها، می توانید از Amnesty International's YouTube DatViewer استفاده کنید.

سایر سرنخ هایی که ممکن است منبع غیرقابل اعتماد یا نادرست باشد شامل طراحی بصری غیرحرفه ای، املا و دستور زبان ضعیف یا استفاده بیش از حد از علائمی مثل علامت تعجب است.

2- فقط به تیتر خبر اکتفا نکنید.

عناوین ممکن است جذاب و هیجان برانگیز باشد. فقط به عنوان مقاله اکتفا نکنید و محتوا را نیز بخوانید. فقط به شبکه های اجتماعی اکتفا نکنید و به منابع چاپی مانند روزنامه ها و مجلات  و منابع دیجیتال مانند پادکست ها و سایت های خبری آنلاین رجوع کنید. متنوع سازی منابع به شما امکان می دهد تا تصویری بهتر از آنچه قابل اعتماد نیست یا هست را بدست آورید.

3- نام نویسنده را جستجو کنید.

نام نویسنده را به صورت آنلاین جستجو کنید تا ببینید واقعی یا معتبر هستند.

4- تاریخ را بررسی کنید.

وقتی به اطلاعاتی برخوردید، این سوالات را از خود بپرسید: آیا این یک داستان اخیر است؟ آیا به روز بوده و مربوط به رویدادهای جاری است؟ آیا از عنوان، تصویر یا آماری خارج از متن استفاده شده است؟

5- شواهد اثبات کننده را بررسی کنید.

ادعاهای داستان های معتبر با حقایق پشتیبانی می شوند- به عنوان مثال، نقل قول از متخصصان یا ارتباطشان با آمار یا مطالعات. تأیید کنید که کارشناسان قابل اعتماد هستند و آن ارتباطات در واقع از داستان پشتیبانی می کنند.

6- سوگیری های خود را برسی کنید.

همه ما تعصبات و سوگیری هایی داریم و این عامل در چگونگی برداشت ما از آنچه که در اطرافمان اتفاق می افتد، تاثیرگذار است. سوگیری های خود را ارزیابی کنید و اینکه چرا ممکن است به یک سرفصل یا داستان خاص جلب شده باشید. تعبیر شما از آن چیست؟ چرا چنین برخوردی کردید؟ آیا فرضیات شما را به چالش می کشد یا آنچه را می خواهید بشنوید به شما می گوید؟ از تفسیر یا عکس العمل خود چه چیزی یاد گرفتید؟

7-  به سراغ حقیقت سنجها بروید.

در صورت تردید، با سازمان های معتبر بررسی واقعیت، مانند شبکه بین المللی بررسی واقعیت و رسانه های خبری جهانی که در زمینه کشف اطلاعات غلط از جمله آسوشیتدپرس و رویترز تمرکز دارند، مشورت کنید.

29 سپتامبر روز جهانی قلب

تهیه کننده: شبنم ایزدی، دکترای مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

منبعوب سایت سازمان جهانی بهداشت ، فدراسیون جهانی قلب

در ماه مه 2012، رهبران جهانی متعهد شدند که تا سال 2025 مرگ و میر ناشی از بیماری های غیرواگیر (NCDs) را تا 25درصد کاهش دهند. بیماری های قلبی عروقی (CVD) که تقریباً عامل نیمی از مرگ و میرهای ناشی از بیماری های غیرواگیر می باشند به قاتل شماره یک جهان تبدیل شده اند. بنابراین، روز جهانی قلب بستر مناسبی برای جامعه بیماری های قلبی عروقی برای متحد کردن در مبارزه با این بیماری و درنتیجه کاهش جهانی بار بیماری است.

در ماه مه 2012، رهبران جهانی متعهد شدند که تا سال 2025 مرگ و میر ناشی از بیماری های غیرواگیر (NCDs) را تا 25درصد کاهش دهند. بیماری های قلبی عروقی (CVD) که تقریباً عامل نیمی از مرگ و میرهای ناشی از بیماری های غیرواگیر می باشند به قاتل شماره یک جهان تبدیل شده اند. بنابراین، روز جهانی قلب بستر مناسبی برای جامعه بیماری های قلبی عروقی برای متحد کردن در مبارزه با این بیماری و درنتیجه کاهش جهانی بار بیماری است.

روز جهانی قلب که توسط فدراسیون جهانی قلب معرفی شده است، به مردم سراسر جهان اطلاع می دهد که بیماری های قلبی عروقی، از جمله بیماری های قلبی و سکته، که هر ساله  جان 17.9 میلیون نفر را میگیرد مهمترین علت مرگ در جهان می باشند، و همچنین اقداماتی را که افراد می توانند برای جلوگیری و کنترل انجام دهند برجسته می کند. هدف این روز جهانی انجام اقداماتی برای آموزش افراد جامعه است بطوریکه با كنترل عوامل خطر مانند استعمال دخانیات، رژیم غذایی ناسالم و فعالیت بدنی ناکافی، حداقل از 80 درصد مرگهای زودرس ناشی از بیماری های قلبی و سکته جلوگیری شود.

تنباکو عامل 20 درصد مرگ و میر ناشی از بیماری عروق کرونر قلب است. طبق خلاصه گزارشات نشر شده توسط سازمان جهانی بهداشت، فدراسیون جهانی قلب و دانشگاه نیوکاسل استرالیا در آستانه روز جهانی قلب، سالانه 1.9 میلیون نفر در اثر بیماری قلبی ناشی از تنباکو جان خود را از دست می دهند. این آمار حاکی از آن ست که یک مرگ از هر پنج مرگ ناشی از بیماری قلبی است، و این نکته را موکد می کند که افراد سیگاری نسبت به افراد غیر سیگاری با احتمال بیشتری در سنین پایین مشکلات حاد قلبی عروقی را تجربه می کنند. حتی فقط چند نخ سیگار در روز، استعمال دخانیات به صورت تفننی، و یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار، خطر بیماری قلبی را افزایش می دهد. اما اگر مصرف کنندگان دخانیات فوراً اقدام به ترک آن کنند، پس از یک سال عدم استعمال سیگار، خطر ابتلا به بیماری های قلبی تا 50 درصد کاهش می یابد.

همچنین گزارشات حاکی از آن است که مصرف تنباکو بدون دود (smokeless tobacco) عامل حدود 200,000 مرگ ناشی از بیماری عروق کرونر قلب در سال است. سیگارهای الکترونیکی همچنین فشار خون را بالا می برند و خطر بیماری های قلبی عروقی را افزایش می دهد.

علاوه بر این ، فشار خون بالا و بیماری های قلبی خطر ابتلا به کووید-19 شدید را افزایش می دهد. یک تحقیق اخیر توسط سازمان جهانی بهداشت نشان داد که در میان افرادی که در ایتالیا از کووید-19 می میرند ، 67٪ فشار خون بالا دارند و در اسپانیا 43٪ افرادی که به کووید-19 مبتلا شده اند با بیماری قلبی زندگی می کنند.

کنترل تنباکو یکی از عناصر اصلی در کاهش بیماری های قلبی است. دولت ها می توانند با افزایش مالیات بر دخانیات، اعمال ممنوعیت تبلیغات دخانیات و ارائه خدماتی برای کمک به مردم در ترک دخانیات، به مصرف کنندگان دخانیات کمک کنند.

روز جهانی ایمنی بیمار

تهیه کننده: شبنم ایزدی، دکترای مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

منبعوب سایت سازمان جهانی بهداشت

در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۰ سازمان جهانی بهداشت ،کشورها و شرکای بین المللی آن روز جهانی ایمنی بیمار را جشن خواهند گرفت. ۱۷سپتامبر در ۲۷امین مجمع جهانی سلامت در ماه مه سال ۲۰۱۹ بعنوان روز جهانی بیمار نام گذاری شد. روز جهانی ایمنی بیمار در راستای مجموعه ای از اجلاسهای سالانه جهانی وزیران در زمینه ایمنی بیمار که از سال ۲۰۱۶ در لندن آغاز شد، شکل گرفت.

اهداف کلی روز جهانی ایمنی بیمار عبارتند از ارتقای درک جهانی از ایمنی بیمار، افزایش مشارکت عمومی در ایمنی مراقبت های سلامت و اقدامات جهانی برای افزایش ایمنی بیمار و کاهش آسیب های بیمار. ریشه این روز کاملاً در اصل اساسی پزشکی استوار است – اصل اول، بیمار آسیب نبیند.
در حال حاضر همه گیری کووید-۱۹در میان بزرگترین چالش ها و تهدیدهایی است که جهان و بشریت با آن مواجهه است، و مراقبت سلامت بزرگترین بحران خود را در زمینه ایمنی بیمار تاکنون تجربه کرده است. سیستم های سلامت فقط می توانند با کارکنان سلامت کار کنند و برخورداری از نیروی انسانی آگاه، ماهر و با انگیزه برای ارائه مراقبت های ایمن از بیماران بسیار ضروری می باشد.

اهداف روز جهانی ایمنی بیمار ۲۰۲۰:

  • افزایش آگاهی جهانی درباره اهمیت ایمنی کارکنان سلامت و ارتباطات آن با ایمنی بیمار.
  • درگیر کردن ذینفعان و اتخاذ استراتژی های چندمنظوره برای بهبود ایمنی کارکنان سلامت و بیماران.
  • اقدامات فوری و پایدار کلیه ذینفعان بمنظور به رسمیت شناختن و سرمایه گراری کردن برای ایمنی کارکنان سلامت به عنوان یک اولویت برای ایمنی بیمار.
  • به رسمیت شناختن فداکاری و سخت کوشی کارکنان سلامت، به ویژه در مبارزه کنونی با کووید-۱۹.

نیاز به اقدام
سازمان جهانی بهداشت از همه ذینفعان می خواهد "برای ایمنی کارکنان سلامت صحبت کنند و نظراتشان را اعلام نمایند!
همه گیری COVID-۱۹ چالش های بزرگی را که کارکنان سلامت در حال حاضر در سطح جهانی با آن روبرو هستند برجسته کرده است. کار در محیط های پر استرس خطرات ایمنی برای کارکنان سلامت را تشدید می کند، از جمله نگرانی آلوده شدن و شیوع عفونت در مراکز درمانی، دسترسی محدود به ملزومات محافظت شخصی و سایر اقدامات پیشگیری؛ و خطاهایی که به طور بالقوه می تواند به بیماران و کارکنان سلامت آسیب برساند. در بسیاری از کشورها، کارکنان سلامت با افزایش خطرهای عفونت، خشونت، تصادف، انگ زدن، بیماری و مرگ روبرو هستند.

روشن کردن یک بنا به رنگ نارنجی
سازمان جهانی بهداشت در این شرایط بی سابقه، ترکیبی از فعالیتهای مجازی و سایر فعالیتها برای جشن گرفتن این روز در سپتامبر برنامه ریزی کرده است. علامت اصلی این کارزار جهانی روشن کردن بناهای یادبود، مکانهای دیدنی و مکانهای عمومی با رنگ نارنجی با همکاری مقامات محلی است. این حرکت همچنین نماد ادای احترام و تشکر از همه کارکنان سلامت است.

طبق مطالعه سازمان جهانی بهداشت، 90% از کشورها اختلال در خدمات ضروری سلامت از زمان آغاز پندمی کووید-19 گزارش کرده اند

مترجم و ارسال کننده: دکتر شبنم ایزدی، Ph.D. مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی

منبع: وب سایت سازمان جهانی بهداشت

سازمان جهانی بهداشت (WHO) پژوهشی در زمینه تاثیر بیماری کووید-19 بر اساس گزارشات 105 کشور چاپ کرده است. داده های این پژوهش که در بازه های زمانی مارس تا ژوئن 2020 از پنج منطقه گردآوری شده است نشان می دهد که تقریبا تمامی کشورها (90%) اختلال در خدمات سلامت را تجربه کرده اند، و در این بین، کشورهای با درآمد متوسط و پایین بیشترین مشکلات را داشته اند. بیشتر کشورها گزارش کرده اند که بسیاری از خدمات روتین و انتخابی تعلیق شده و از طرفی کشورهای با درآمد پایین اختلال پرخطری در مراقبتهای ویژه از جمله غربالگری و درمان سرطان و درمان HIV تجربه کرده اند.

کشورها به طور متوسط اختلال در 50% از مجموعه 25 خدمت مورد بررسی تجربه کرده اند. حیطه هایی که بیشترین اختلالات برای آنها گزارش شده است عبارتند از ایمنسازی روتین –خدمات برون مرکزی (70%) و خدمات درون مرکزی (61%)، درمان و تشخیص بیماری های غیرواگیر (69%)، تنظیم خانواده و پیشگیری از بارداری (68%)، درمان اختلالات سلامت روان (61%)، و تشخیص و درمان سرطان (55%).
همچنین کشورها اختلالاتی را در درمان و تشخیص مالاریا (46%)، شناسایی و درمان موارد مبتلا به سل (42%)، و درمان ضد ویروسی (32%) گزارش کرده اند. درحالیکه برخی حیطه های مراقبت سلامت از جمله مراقبت دندان و خدمات بازتوانی ممکن است به طور عمدی در راستای پروتکل های دولت تعلیق شده باشد، اختلالات در بسیاری از سایر خدمات می تواند تاثیرات مضری بر سلامت جمعیت در کوتاه مدت، متوسط و بلند مدت داشته باشد.
خدمات اورزانسی در حدود یک سوم کشورها دچار اختلال شده است. بعنوان مثال 22% از کشورها اختلالات در خدمات بخش اورژانس 24-ساعته، 23% کشورها اختلالات در تزریق فوری خون، و 19% کشورها اختلال در جراحی های ضروری را گزارش کرده اند.
اختلالاتی نیز در نتیجه مجموعه ای از عوامل بخش تقاضا و عرضه مشاهده شده است. 76% از کشورها کاهش در مراقبتهای سرپایی به دلیل تقاضای کمتر و سایر عوامل از جمله تعطیلی سراسری (lockdowns) و مشکلات مالی گزارش کرده اند. متداول ترین عامل مربوط به بخش تقاضا لغو شدن خدمات انتخابی گزارش شده است (66%). عوامل دیگر نیز مربوط می شود به بکارگیری کارکنان برای ارائه خدمات کووید-19 ، و در دسترس نبودن خدمات به دلیل تعطیلی و تداخل در عرضه تجهیزات و ملزومات پزشکی می باشد.

اتخاذ استراتژیهای ارائه خدمات

بسیاری از کشورها شروع به اجرای برخی توصیه های سازمان جهانی بهداشت به منظور کاهش اختلالات کرده اند که از آن جمله می توان به تریاژ برای شناسایی اولویت ها، ارائه خدمات مشاوره آنلاین، تغییر در شیوه تجویز و همچنین بهره مندی از استراتژی های زنجیره تامین و اطلاعات سلامت همگانی اشاره کرد. با این وجود، فقط 14% کشورها حذف پرداخت دستمزد توسط مصرف کنندگان خدمات را، که سازمان جهانی بهداشت برای مقابله با مشکلات بالقوه مالی برای بیماران توصیه کرده بود، اعمال کرده اند.

ارائه مدل انتخاب و ارزیابی تامین‏ کنندگان خدمات برون سپاري بر پایه‏ ي رویکرد تحلیل سلسله مراتبی در بیمارستانها

ارائه مدل انتخاب و ارزیابی تامین‏کنندگان خدمات برون سپاري بر پایه‏ي رویکرد تحلیل سلسله مراتبی در بیمارستانها

در هر صنعتی،‌ انتخاب و ارزیابی تامین‏کنندگان برای پیشرفت و توسعه، بسیار حیاتی و بحرانی است. با توجه به استفاده گسترده از سیستمهای شرکتی و تاکید بر مفاهیم بهبود کیفیت، مدیران تلاش می‏کنند تا به مرزهایی فراتر از پول و مواد دست یابند تا گستره‏ی جدیدی از فرصتها را در دنیای امروزی کشف کنند.

در بیشتر فرایندهای کسب و کار، برای شرکتها ضروری است که بتوانند به تامین‏کنندگان اعتماد کنند، تامین‏کنندگانی که، کالاهایی/ خدماتی با کیفیت بالا و با کمترین زمان تحویل و با قیمت مناسب ارائه دهند.

بیمارستان هاشمی‏نژاد در سالهاي اخیر بعضی از خدمات غیردرمانی خود را یا برون‏سپاري کرده یا تصمیم بر برون‏سپاري آن به بخش خصوصی دارد، انتخاب و ارزیابی تامین‏کننده موضوع بحرانی و اصلی در برون‏سپاري خدمات بیمارستانی می‏باشد، لذا در این پژوهش به موضوع انتخاب و ارزیابی تامین‏کنندگان براي خدمات برون‏سپاري شده در بیمارستانها پرداخته شده است.

انتخاب و ارزیابی تامین کنندگان در چند مرحله انجام گرفت، 1-انتخاب معیارهاي انتخاب و ارزیابی، 2-دسته بندي معیارها و طراحی مدل سلسله مراتبی، 3-حل مدل با استفاده از رویکرد تحلیل سلسله مراتبی و با کمک نرم‏افزار Expert Choice 11   و 4- تجزیه و تحلیل نتایج .

فاز اول: بر اساس مطالعات انجام شده 25 معیار انتخاب و ارزیابی تامین کنندگان شناسایی شد،‌ به علت کثرت معیارها و همچنین منطبق نبودن برخی از آنها با سیستمهای درمانی،‌ با نظر مسئولان و خبرگان بیمارستانی 14 معیار جهت ارزیابی و انتخاب،‌ برگیزیده شدند.

فاز دوم: سپس معیارهاي شناسایی در سه حوزه ویژگی‏هاي خدمت، ویژگی‏هاي تامین کننده و معیارهاي ارتباطات در زنجیره تامین دسته بندي شدند، بعد از شناسایی معیارهای ارزیابی و انتخاب، نمودار سلسله مراتبی انتخاب و ارزیابی تامین کنندگان بر اساس رویکرد تحلیل سلسله مراتبی ترسیم شد، نمودار طراحی شده شامل4 سطح می‏باشد: سطح اول:‌ بالاترین سطح، سطح تصمیم‏گیری می‏باشد، در این سطح تامین کنندگان انتخاب و ارزیابی می‏شوند، سطح دوم: ‌سطح معیارها می‏باشد،‌

در این سطح سه معیار اصلی: ویژگی‏های خدمت،‌ ویژگی‏های تامین کننده و معیارهای ارتباطات در زنجیره تامین قرار داده شده‏اند، سطح سوم: در سطح سوم، شاخص‏ها و معیارهای انتخاب و ارزیابی شناسایی شده قرار دارند، ‌سطح چهارم، ‌در این سطح که سطح گزینه‏ها نامیده می‏شود،‌ تامین کنندگان قرار دارند،

فاز  سوم و چهارم:  پرسشنامه ‏ها در اختیار متخصصان و کارشناسان که متشکل از مدیر بیمارستان، مدیر کیفیت بیمارستان، مدیر منابع انسانی، معاون پژوهشی بیمارستان، مدیر بیمارستان محب،‌ و سایر کارشناسان و متخصصان این حوزه قرار داده شد و به صورت مجزا و به شکل مصاحبه تکمیل شدند. داده‏های جمع‏آوری شده در نرم افزار Expert Choice 11 تجزیه و تحلیل شد.

دکتر مسعود اعتمادیان، هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، عضو هیات موسس مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

دکتر پژمان شادپور، معاون آموزشی و پژوهشی بیمارستان هاشمی نژاد و رئیس مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

فاطمه سمنانی،‌ مدیر بهبود کیفیت بیمارستان هاشمی نژاد، مدیر مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

مهندس روح انگیز اسدی، کارشناس ارشد مهندسی صنایع، مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

طراحی و تدوین مدل کاربردی عوامل مؤثر بر ایجاد و اجرای مشارکت بخش دولتی و غیردولتی برای بیمارستانهای ایران

طراحی و تدوین مدل کاربردی عوامل مؤثر بر ایجاد و اجرای مشارکت بخش دولتی و غیردولتی برای بیمارستانهای ایران

براساس گزارش بانک جهانی در سال 2002، مشاركت بخش دولتي و غيردولتي ابزار سياسي قدرتمندي براي ماندگاري بیمارستانهای دولتی و افزایش کیفیت خدماتشان مي‏باشد، بنابراين توصيه شده است كشورهاي در حال توسعه نيز همانند كشورهاي پيشرو، شرايط استقرار و اجراي آن را متناسب با وضعيت كشور خود فراهم آورند. از آنجايي كه مشارکت بخش دولتی و غیردولتی در بخش سلامت کشورها تابع رویکردها و روش‏های خاص قانونی، سیاسی، اجتماعي و فرهنگی خاص آن کشورها و نوع نگرش نسبت به خدمات سلامت می‏باشد،‌ ضروري است كل شرايط نامبرده در طراحي مدل مشاركت بخش دولتي و غيردولتي مورد مطالعه قرار گيرد و در بردارنده كليه الزامات و متغيرهاي زمينه‏اي و اجرايي در سطح كشور باشد.

در فاز نخست این پژوهش، پس از مطالعه تئوریک انواع مدلهای مشارکت بخش دولتی و غیردولتی، به انتخاب و بررسی 7 كشور که دارای تجربه موفق در این نوع مشارکت بیمارستانی بودند پرداخته شد. این کشورها شامل کانادا، انگلستان، آلمان، برزیل، هند، تایلند، لسوتو بودند که به عنوان پارادايم هاي تطبيقي مورد مطالعه و مقايسه قرار گرفتند.

پس از انتخاب کشورها به عنوان پارادايم‏هاي تطبيقي، متغیرها و عوامل مؤثر بر ایجاد و اجرای مدل مشارکت بخش دولتی و غیردولتی بیمارستانی در اين کشورها و همچنین ایران با استفاده از روش تحلیل محتوا استخراج گردید و داده‏های آن در ماتریس تطبیق گرد هم آمد.

پس از مطالعه تطبيقي و شناسایی ابعاد و متغیرهای مؤثر بر مدلهای مطالعه شده، به تنظیم و تدوین پرسشنامه‏ای جهت تبیین مدل پيشنهادي برای ایران و اعتبارسنجی آن مبادرت گردید. در نهایت تعداد 220 پرسشنامه به صاحبنظران بیمارستانی در شهرهای منتخب کشور ایران توزیع شد.

با بهره ‏گیری از تحلیل عاملی اکتشافی، 30 متغیر موجود در این پرسشنامه بر روی 5 عامل کلی(ابعاد مدل) بارگذاری شدند. به منظور تأیید عاملهای استخراج شده از پرسشنامه مورد بحث، مدل تحلیل عاملی تأییدی با کاربرد نرم افزار AMOS  اجرا شد.

بدین ترتیب در نتیجه پژوهش حاضر، 5 عامل کلی مؤثر بر ایجاد و اجرای مدل مشارکت بخش دولتی و غیردولتی برای بیمارستانهای ایران تأیید شد که عبارتند از: عامل قانونگذاري، عامل سياستگذاري، عامل مالي، عامل ظرفيت سازي، عامل جامعه محوري. هریک از این عوامل اصلی با جزئیات عوامل زیرمجموعه خود که در کل مدل مشارکت بخش دولتی و غیردولتی برای بیمارستانهای ایران را می سازند در این پژوهش تعیین و تشریح شده است.

مدل طراحی شده در این پژوهش برای بیمارستانهای ایران، مدلي جامع و كامل است كه كليه الزامات و شرايط ايجاد و اجراي يك طرح مشاركت بخش دولتي و غيردولتي بیمارستانی را فراهم مي‏كند و در بردارنده كليه متغيرها و اعمال موفقي است كه در كشورهاي مختلف به طرق گوناگون انجام گرفته است، با اين حال مشابه الزامات كشورخاصي

نيست؛ بلكه مدلي مناسب براي شرايط اقتصادي، ‌اجتماعي و فرهنگي ايران است كه تمام سطوح كشوري از قانونگذاري دولتي تا وزارت بهداشت و زيرمجموعه هاي آن را در برمي‏گيرد.

دکتر مهدی برزگر، معاون اجرایی بیمارستان محب کوثر و عضو شورای پژوهشی مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی،

دکتر محمد رضا آخوندی نسب، هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران

دکتر الهام افضل، مسئول پژوهش مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

تعیین خدمات قابل برون سپاری در بیمارستان

تعیین خدمات قابل برون سپاری در بیمارستان

تعیین خدماتی که باید برونسپاری شود، ‌مشکل اصلی مدیران ارشد است. تجربه نشان می‏دهد بسیاری از سازمانها،‌ پیش از بررسی دقیق،‌ به اشتباه پروژه‏های متفاوتی را برای کنترل یا بهینه‏سازی شرایط، ‌برون سپاری می‏کنند. این تصمیمات معمولا هزینه‏های بسیار و بدون بازدهی را به سازمان‏ها تحمیل می‏کند و گاه آنها را تا مرز بازگرداندن دوباره فعالیت به سازمان پیش می‏برد.

در بیمارستانهای هاشمی نژاد و محب در طی سالهای گذشته خدمات غیر درمانی به بخش خصوصی برون سپاری شده است. اما برون سپاری این خدمات بیشتر بر اساس ترجیحات مدیران بوده و بررسی علمی برای تعیین آنها از قبل صورت نگرفته است. برای بهره‏وری بیشتر و کسب سودآوری و مزایای بیشتر از برون سپاری لازم است قبل از تصمیم به برون سپاری خدمات بررسی‏های علمی و پایه برای تعیین خدماتی که بیشترین ارزش افزوده از برون سپاری آنها برای بیمارستانها حاصل می شود، تعیین گردد.

انتخاب و اولویت بندی خدمات قابل برون سپاری در قالب طرح تحقیقاتی در مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی تحت نظارت دکتر شادپور و خانم سمنانی در حال اجرا می باشد. در فاز اول این طرح  ویژگی‏های خدمات بیمارستانی که بیشترین تاثیر را بر تصمیم گیری جهت برون سپاری خدمات دارند با استفاده از نظر خبرگان و با کمک روش تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) تعیین می شود.

در این تحقیق ابتدا 23 عامل موثر بر برون سپاری از بررسی و مطالعه تحقیقات انجام شده در این حوزه استخراج گردید. بر اساس نظر مدیران و کارشناسان 17 عامل که در محیط بیمارستانی تاثیرگذارتر هستند انتخاب شدند. جهت اولویت بندی و انتخاب عوامل موثر از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP)  استفاده شد. در ابتدا  17عامل استخراجی در 4 حوزه: 1-مدیریت و استراتژیک 2-عوامل درون سازمانی و ساختاری 3-ویژگیهای خدمت 4-عوامل مرتبط با تامین کننده و محیطی، دسته بندی شدند.

مدل سلسه مراتبی عوامل شناسایی شده در قالب رویکرد تحلیل سلسله مراتبی طراحی شد و سپس بر اساس آن ماتریس‏های مقایسه‏ای زوجی طراحی و توسط 15 نفر از کارشناسان و مدیران و مسولان بیمارستان تکمیل گردید. اطلاعات جمع‏آوری شده توسط رویکرد تحلیل سلسله مراتبی فازی مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفت و وزن و میزان تاثیر هر کدام از عوامل موثر بر برون سپاری تعیین گردید.

عواملی چون هزینه،‌ نیروی انسانی متخصص، وجود زیر ساختارهای لازم، میزان استفاده از منابع استراتژیک،‌کنترل مدیریتی،‌ مزیت رقابتی، امنیت اطلاعات، اصلی بودن، عدم اطمینان تقاضا و کیفیت خدمات بالاترین اولویت در برون سپاری خدمات از دید خبرگان بیمارستان دارند.

روح انگیز اسدی،کارشناس ارشد مهندسی صنایع، ‌مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی

واکافت فرآیند دارودهی با تکیه بر شناسایی و کاهش خطاها

واکافت فرآیند دارودهی با تکیه بر شناسایی و کاهش خطاها

ایمنی بیماران نگرانی عمده‏ی مراکز مراقبت سلامتی است و امروزه بیمارستان‏ها برای کسب تاییدیه و اعتبار باید ایمنی بیماران را تضمین نمایند. دارودهی یک ابزار قدرتمند برای درمان بیماران می‏باشد و اجرای دستورات دارویی و دارو دادن به بیمار، نقش به‏سزایی در فرآیند درمان و مراقبت از بیمار دارد. این فرآیند از شش مرحله‏ی اصلی تشکیل شده است که در هر مرحله تعدادی فعالیت توسط پرسنل کادر درمانی انجام می‏شود. کلیات مراحل فرآیند دارودهی در شکل زیر نشان داده شده است.

امکان وقوع خطاهای انسانی در هر زمان و مکان وجود دارد و پیامد آن از آسیب‏های کوچک تا حوادث کشنده متفاوت است. یکی از زیرمجموعه‏های مهم خطاهای انسانی که از چالش‏های مهم تهدیدکننده‏ی نظام سلامت در تمام کشورها محسوب می‏شود، خطاهای دارویی است. به دلیل اهمیت توجه به خطاهای فرآین دارودهی و عوارض ناشی از آن بر بیمار و همچنین تاثیر آن بر هزینه‏های مراکز درمانی، پروژه‏ای تحت عنوان واکافت فرآیند دارودهی با تکیه بر شناسایی و کاهش خطاها در سه بخش دکتر رسولی، امید و سروش بیمارستان شهید هاشمی نژاد با راهنمایی و هدایت دکتر محمد مهدی سپهری و پژوهشگری خانم مهندس فاطمه جلالی فر و همکاری جمعی از دانشجویان رشته‏ی مهندسی سیستم‏های سلامت دانشگاه تربیت مدرس در حال اجرا است. گزارش پیشرفت این پروژه در یکی از آخرین جلسات CSM بیمارستان شهید هاشمی نژاد ارائه شد که مورد توجه و استقبال قرار گرفت. خلاصه‏ای از نتایج فاز اول پروژه به شرح زیر است:

فرآیند دارودهی در سه بخش بیمارستان مورد تحلیل قرار گرفته و ضمن ترسیم کلیات فرآیند ، تفاوت بخش‏های بیمارستان در روند فرآیند بررسی شده است. از نتایج بررسی این مرحله می‏توان اشاره کرد که یکی از عوامل تاثیرگذار در اجرای این فرآیند، زمان انجام فعالیت‏های مختلف بوده است.

چرا که با وجود تقریبا یکسان بودن نوع فعالیت‏ها در هر بخش، زمان اجرای هر فعالیت توسط کادر درمانی نقش به سزایی را در مدت زمان کل فرآیند داشته است.

پس از ترسیم کل فرآیند دارودهی، در جلسات برگزار شده با خبرگان و صاحبان فرآیند، معیارهای موثر در تعیین مهم‏ترین مرحله‏ی فرآیند دارودهی شناسایی شد و به منظور امتیازدهی به مراحل فرآیند و تعیین اهمیت هر مرحله در ایجاد خطا پرسشنامه‏ای تهیه گردید. به این ترتیب بر اساس پاسخ‏های پرستاران، مدیر بهبود کیفیت و معاونت پرستاری، با روش تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی فازی FAHP  امتیاز و اهمیت هر مرحله از فرآیند برای جلوگیری از خطا مشخص گردید. با توجه به نتایج این روش، امتیاز تمامی مراحل بسیار نزدیک به هم حاصل گردید که این موضوع اهمیت توجه به کل فرآیند را به منظور پیشگیری یا کاهش خطا، نشان می‏دهد. در گام بعدی این فاز از پروژه، 55 بیمار به طور کامل مورد پیگیری قرار گرفت و اطلاعاتی اعم از زمان شروع و پایان هر فعالیت‏، مسئول انجام دهنده‏ی خدمت، شیفت کاری و تاریخ بستری بیمار ثبت شده است تا در فاز بعدی پروژه با روش فرآیندکاوی الگوی فرآیند بیماران هر بخش کشف شده و با الگوی وضعیت فعلی تطبیق داده شود و سناریوهای بهبود فرآیند پیشنهاد گردد.

در نهایت با بررسی مطالعات انجام شده در سطح ایران و جهان در حوزه‏ی خطاهای فرآیند دارودهی، فرم پرسشنامه‏ای برای ثبت خطاهای فرآیند دارودهی در بخش‏ها تهیه شده است که یکی دیگر از اقدامات آتی، ثبت آیتم‏های خطای مربوط به هر مرحله از فرآیند در بخش‏های مورد مطالعه است.

دکتر محمد مهدی سپهری،  هیئت علمی مرکز تحقیقات مدیریت بیمارستانی،مهندس فاطمه جلالی،‌ دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی سلامت دانشگاه تربیت مدرس