مدیریت بحران و بلایا در بیمارستان

مقدمه و کلیات

بنا بر گزارش سازمان بحران جهانی در سال 2000 بحران‏های ساخت بشر تقریبا" 43% از بحران‏های دهه 1990 بوده است. سیل، باران سیل‏آسا، زلزله و بیماری‏های عفونی به ترتیب 19،17، 5 و 7 بوده است. بحران‏های دست بشر همانند تصادفات، جنگ، اعمال تروریستی عامل بزرگ تهدید بشر بوده است و بیشترین بحران در آسیا بوده است. ایران کشوری بحران‏خیز است و همه ساله بوسیله بحران‏های طبیعی همانند سیل، زلزله و بحران‏های ساخت بشر همانند جنگ، اعمال تروریستی و تصادف مورد حمله قرار می‏گیرد. تاکنون بیشتر کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی ایران یا اصلا" آموزشی جهت مواجهه با بحران ندیده‏اند و عموما"بر اثر شرکت در هر بحران کسب تجربه نموده‏اند و یا در صورت کسب آموزش، میزان آن کافی نبوده است.

در مراکز درمانی مانند بیمارستانها هرگونه حادثه غیر مترقبه به عنوان بحران تلقی شده و می‏بایست به صورت صحیح مدیریت و کنترل گردد تا از تبدیل آن به فاجعه جلوگیری گردد. لذا ضروري است كه هر بيمارستاني بر اساس منابع، امكانات و ويژگيهاي خاص خود، داراي يك ساختار مديريت بحران و يا طرح آمادگي فوري باشد.

بیمارستان‏ها به عنوان سازمانهایی که تقاضا برای خدمات آنها درمواقع بحران بسیار افزایش می‏یابد، مدیریت مناسب این سازمان‏ها توانایی و مهارت دو چندان را می‏طلبد. لذا ضروری است که هر بیمارستانی بر اساس منابع، امکانات، خطرات و ویژگی‏های خاص خود، دارای یک طرح اختصاصی مدیریت بحران و یا طرح آمادگی فوری باشد که عملکرد خودکفای بیمارستان را تضمین نماید. از آنجا که هدف اصلی طرح مدیریت بحران، ارائه بهینه‏ترین و مناسب‏ترین خدمات به بیشترین تعداد افراد آسیب دیده است، ایجاد یک طرح مشخص با مدیریت علمی و دقیق در تمامی مراحل قبل، حین و بعد از حوادث غیر مترقبه از طریق انجام اقدامات پیشگیرانه به صورت پیش‏بینی نوع و زمان بحران، تشکیل گروه‏ها و کمیته‏های حوادث، متشکل از تیمهای پزشکی و پیراپزشکی جهت پذیرش مسئولیتها و نظارت بر اجرای دقیق انجام امور امدادرسانی، آموزش و آشنایی کارکنان و انجام مانورهای دوره‏ای جهت آمادگی و رویارویی با این حوادث ارائه واکنش در حین بروز بحران، ارزیابی، بازنگری و تحلیل بهبودها بعد از حوادث غیر مترقبه ضروری است.

از جمله زیرساختهای نظام مدیریت اطلاعات بلایا، دانش مدیریت بحران، ‌فن‏آوری اطلاعات، ابزارهای اطلاع‏رسانی، ‌منابع انسانی، ‌سرمایه و... می‏باشد. بنابراین بیمارستانها باید یک برنامه مدون مدیریت اطلاعات بلایا و به دنبال آن فراهم‏آوری نظام‏های اطلاع‏رسانی به منظور آگاه‏سازی کارکنان بیمارستان برای مقابله با بحران را تهیه نمایند.

چشم انداز هسته پژوهشی

  1. شناسایی و بررسی سیستمهای اطلاع رسانی بحران و بلایا در بیمارستانها
  2. مهندسی و مدیریت بحران در بیمارستانها
  3. شناسایی روشها و راهکارهای کاهش ریسک حاصل از بحران و بلایا در بیمارستان
  4. مدیریت ریسک حاصل بحران و بلایا درون سازمانی و برون سازمانی
  5. شناسایی و مدیریت بحران‏های طبیعی و صنعتی

محورهای تحقیقاتی هسته پژوهشی

  • شناسایی و مدیریت سیستمهای اطلاع رسانی
  • بهبود روشهای مدیریت بحران
  • روشهای بازسازی جامعه بحران
  • کاهش اثرات حاصل از بحران

راهکارها

  1. انجام طرحهای پژوهشی و اجرایی در حوزه مدیریت بحران و بلایا
  2. اجرایی کردن نتایج طرحها در بیمارستانها
  3. ارتباط دانشجویان مهندسی HSE، مدیریت،  با سیستمهای مدیریت بحران بیمارستانی و انجام پژوهش در این حوزه

اهداف و دستاوردها

  1. چاپ حداقل 2 مقاله در سال
  2. ارائه راهکارهای مناسب جهت مدیریت و بهبود برنامه‏ریزی، ‌مقابله و بازسازی بحران و بلایا

ارکان هسته:

سوپروایزر هسته:  دکتر حمید پوراصغری

مسئول هسته: ، دکتر سیدین

دبیر هسته: ، دکتر محسن عباسی

اعضاء هسته: ‌دکتر مسعود اعتمادیان، ، دکترکوچک یزدی، ، مهندس ویدا تقی خانی، خانم شیده گنجه ای، مهندس مهدی عرب، دکتر مهدی برزگر