حاکمیت بالینی

حاکمیت بالینی


 حاکمیت بالینی یکی از مدلهای ارتقاء کیفیت بیمارستانی طبق استاندارد می باشد که برای نخستین بار در NHS بریتانیا در سال 1998 مطرح شد و از سال 1388 وزارت بهداشت اجرایی شدن آن را در تمامی مراکز درمانی الزامی دانست.
هدف از اجرایی شدن این مدل به نوعی تعیین استانداردهای روشن و واضح و کاربردی و نظارت بر نحوه عملکرد سازمان ارائه دهنده خدمات بالینی و انتشار نتایج حاصل از آن به صورت دوره ای می باشد.
حاکمیت بالینی ، چارچوبي است که در آن سازمان هاي ارايه کننده خدمت در قبال بهبود دايمي کيفيت پاسخگو بوده و با ايجاد محيطي که در آن تعالي در خدمات باليني شکوفا مي شود به صيانت از استانداردهاي عالي خدمت مي پردازند.
حاکمیت بالینی اولین بار در سال 1997، توسط سیستم سلامت انگلیس معرفی و در سال 1998 به تدریج مراحل اجرایی آن آغاز شده است. و به تبع آن در کشورهای استرالیا، ایرلند نیز به اجرا درآمده است.

ازجمله دلایل ضرورت توجه به بحث و اجرای حاکمیت بالینی می توان به موارد ذیل اشاره نمود

  • بالارفتن انتظارات بیماران و مراقبت کنندگان:
    هر چه آگاهی بیماران نسبت به سلامت و حقوق مرتبط به آن بالاتر رود، انتظارات آنها نیز بالاتر خواهد رفت. مسلما انتظارات امروز بیماران از سلامت بسیار بیشتر از سالها پیش می باشد. وظیفه حاکمیت بالینی پاسخگویی به این مطالبات می باشد.
  • وابستگیهای روز افزون مربوط به بیماران (نظیر گذار اپیدمیولوژیک، تغییر بارِ بیماریها و افزایش بیماریهای مزمن):
    اگر دهه های پیش، بار بیماریهای عفونی بیشترین اثرات را داشتند امروزه بیماریهای مزمن نظیر بیماریهای قلبی، افزایش فشار خون ، دیابت و … که مدیریت درمانی آنها پیچیده تر می باشد جایگزین بیماریهای عفونی می شود. در نتیجه نیاز به یک رویکرد قوی تر با چارچوبی مشخص تر که حاکمیت بالینی این چارچوب را فراهم می نماید، می باشد.
  • تغییرات دموگرافیک در جامعه:
    افزایش امید به زندگی سبب مسن شدن جمعیت و افزایش شیوع بیماریهای مربوط به کهنسالی می شود.
  • پیشرفتهای تکنولوژی سلامت:
    هر چه زمان می گذرد تکنولوژیهای پیشرفته تری پا به عرصه خواهد گذاشت. این تکنولوژیها، اگرچه تا حدی می تواند باعث ارتقای کیفیت مراقبت سلامت شود به همان نسبت، بر هزینه ها و پیچیدگیهای نظام سلامت خواهد افزود. در نتیجه نیاز به مدیریت این هزینه ها و پیچدگیها، از ضرورتهای نظام سلامت می باشد.
  • توجه روز افزون به کیفیت:
    کیفیت در ارایه خدمت مهمترین جز بقای سازمانهای ارائه کننده خدمت می باشد. سازمانهای مراقبت سلامت نیز از این قاعده مسثنی نمی باشد.
  • برجسته شدن حقوق بیمار و توجه به منشور آن:
    خوشبختانه در نظام سلامت کشور توجه به حقوق بیمار و منشور آن در سالهای اخیر، مورد توجه قرار گرفت. حاکمیت بالینی با در گیر کردن بیماران در امر مراقبتهای خود به بهترین نحو به این نیاز پاسخ می دهد.